احمد مجد الاسلام كرمانى
250
سفرنامه كلات ( فارسى )
كه بچه مناسبت دولت فرانسه چنين خدمات بزرگ را مىكند و براى او چه فايده دارد ؟ دولت انگليس كه يقين داشت اگر ما بين ايران و فرانسه چنين عهد اتفاقى بسته شود حساب هندوستان به كلى پاك مىشود ، ناچار فورا كمسيونى « 1 » تشكيل داده به
--> - « يكى از خدمتگزاران بسيار صديق خود را كه نزد من وظيفه مهمى را عهدهدار است پيش تو ميفرستم . بوى مأموريت دادهام كه احساسات مرا براى تو بيان كند و آنچه را كه به دو اظهار خواهى داشت به من گزارش دهد ، من بوى امر ميكنم به قسطنطنيه برود زيرا ميدانم كه يوسف و اسيلهبتز يكى از رعاياى تو كه مأمور رساندن پيشنهادهاى مودتآميز تو است به آنجا رسيده است ، خدمتگزار من ژوبر نسبت به مأموريت اين ايرانى مطالعه خواهد كرد و از آنجا به بغداد خواهد رفت و در آنجا روميو يكى از نمايندگان باوفاى من دستورات و سفارشهاى لازم بوى خواهد داد تا دربار ترا مطلع سازد ، وقتى ترتيب اين ارتباط براى يك مرتبه داده شد هيچ مانع وجود نخواهد داشت كه همواره ادامه يابد . « تمام ملل محتاج يكديگرند ، مردم مشرق زمين ذكاوت و جسارت دارند ولى عدم اطلاع از بعضى صنايع و بىاهميت شمردن بعضى قواعد انضباطى كه قدرت و فعاليت سپاه را چندين برابر مىكند به آنان ضررهاى جبرانناپذير هنگام جنگ بر ضد شمالىها و مغرب زمينىها مىرساند ، امپراطورى نيرومند چين سه بار فتح شده و امروز نيز يك ملت شمالى در آنجا حكومت مىكند . « تو به چشم خود ميبينى انگلستان ، يك ملت غربى ، كه ميان ما تعداد جمعيتش از همه كمتر و وسعت اراضيش از ديگران كوچكتر است چگونه تمام دولتهاى هندوستان را بلرزه درآورده است . « تو آنچه را كه مايل هستى به من اطلاع خواهى داد و ما روابط دوستى و تجارى را كه سابقا ميان امپراطورى تو و من وجود داشت تجديد خواهيم كرد متحدا براى ازدياد قدرت و ثروت ملتهاى خودمان اقدام خواهيم نمود . « از تو خواهش ميكنم از خدمتگزار باوفاى من كه پيش تو ميفرستم خوب پذيرايى كنى من به تو عنايت يزدانى يك سلطنت طولانى و با افتخار و يك عاقبت سعادتمند آرزو ميكنم . » « تاريخ سياسى و ديپلوماسى ايران تأليف دكتر على اكبر بينا صفحه 114 » ( 1 ) نمايندهء دولت انگلستان پيشنهاد كرد پيمان اتحادى ميان دولتين ايران و بريطانياى كبير به امضاء برسد و وعده داد ما دامى كه دولت انگلستان با دولت فرانسه در حال جنگ است ساليانه مبلغ يكصد و شصت هزار تومان ( معادل 120 هزار ليره بدولت ايران كمك خواهد -